Sejarah Wangsa Maju: The Battle of Bukit Dinding, The Forgotten War of Perang Kelang

Ketika aku sedang menelaah tentang sejarah Perang Saudara Selangor atau lebih dikenali sebagai Perang Kelang, aku telah terbaca satu artikel sejarah yang menarik yang berkaitan dengan lokasi di Wangsa Maju iaitu Bukit Dinding. Tulisan artikel ini memaparkan kisah siri perang Kelang yang berlaku pada 1870 dan lebih dikenali sebagai The Battle of Ampang. Tulisan artikel ini agak menarik berikutan ia melibatkan sedikit kawasan Wangsa Maju iaitu di sekitar kawasan Bukit Dinding dan kawasan Lembah Sungai Gisir, Hulu Kelang. Berikut merupakan sedutan daripada artikel berikut:

Kapitan Yap directed the fighting from Kuala Lumpur and did not take to the field himself. As soon as he learnt that Chong Chong was digging himself in near Ampang, he sent a force of 600 men under Hiu Fatt and Tung Khoon to Ulu Klang with the intention of cutting Chong Chong's line of retreat and threatening the right flank of his position. Immediately after arriving at Ulu Klang, Hiu Fatt’s men established contact with Mashhor’s contingent. The next day, they started to attack Mashhor’s army. Fighting began at about 10 or 11 in the morning and lasted until late in the afternoon. By then, Mashhor’s men were routed and suffered heavy losses. Mashhor himself made his way to Chong Chong’s camp near Batu Ampat and suggested an immediate counter-attack, before Kapitan Yap’s men could consolidate their postion. Chong Chong agreed with the proposal, and on the same night, he led a force of about 2,000 men (from the combined force) towards Ulu Klang.

In the meantime, Hiu Fatt and Tung Khoon had returned to their improvised camp at Ulu Klang. During the night, much to the surprised of Hiu Fatt and his men, they were woken up by sounds of firearms and shouting, and discovered that Mashhor’s force were in front of their position. Without hesitation, Hiu Fatt immediately gave orders for a direct attack to be made on the enemy. While the fighting was in progress, Chong Chong’s army emerged from the rear of Hiu Fatt's position (presumably along the north flank of Bukit Dinding and down the valley of the Sungei Gisir), thus Hiu Fatt and his men were trapped between two larger units of enemy forces.

Fortunately, Kapitan Yap had decided that evening to reinforce his troops at Ulu Klang, and had sent Chung Piang with 400 men to Hiu Fatt's camp. They arrived in the middle of the battle, and presumably at the rear of Chong Chong’s encircling force. After a long struggle, Chong Chong was forced to retreat to his stockade at Ampang. The Kapitan's force lost 40 men with another 100 wounded, but Chong Chong's force suffered heavier losses.

Berdasarkan artikel yang ditulis ini, maka aku cuba untuk membayangkan kisah sebenar yang berlaku di dalam Battle of Bukit Dinding ini menggunakan peta yang dilukis oleh British pada 1883.

========================================================================

Latar Belakang Perang Kelang (Perang Saudara Selangor)

Perang Kelang ataupun Perang Saudara Selangor berlaku dari tahun 1867 hingga 1874 bermula dengan perbalahan antara kerabat Diraja Selangor iaitu Raja Abdullah bin Raja Jaafar selaku Penguasa Daerah Klang dan Raja Mahdi bin Raja Sulaiman selaku anak bekas Penguasa Daerah Klang yang dipecat iaitu Raja Sulaiman. Perbalahan ini berlarutan sehinga menjadi perang saudara di mana Raja Abdullah yang disokong oleh pakatan Bangsawan Diraja Bugis dan Kongsi Gelap Hai San berperang dengan Raja Mahadi yang disokong oleh pakatan Melayu Sumatera Mandeling & Rawa dan Kongsi Gelap Ghee Hin. Pada awalnya, Raja Mahadi berjaya menewaskan Pakatan Raja Abdullah dan menawan keseluruhan Klang dan Kuala Lumpur di samping menaikkan Yap Ah Loy (Kongsi gelap Hai San) sebagai Kapitan Kuala Lumpur. Sultan Selangor kemudian melantik Tengku Kudin menggantikan tempat Raja Abdullah dan bekerjasama dengan pihak British dan tentera Negeri Pahang untuk menentang pemberontakan Raja Mahadi ini. Melihat keadaan yang lebih memihak kepada Tengku Kudin, maka Yap Ah Loy telah mengkhianati pakatan Raja Mahadi dan bertindak menyokong pakatan Tengku Kudin pula. Oleh kerana itu, Raja Mahadi telah berpakat dengan bekas ketua Yap Ah Loy iaitu Chong Chong dan Syed Mashoor untuk menyerang Kuala Lumpur dan memburu Yap Ah Loy yang telah mengkhianati beliau itu. Maka bermulalah di sini The Battle of Kuala Lumpur.

Gambar 1: Salah satu daripada lombong bijih timah terawal di Kuala Lumpur. Perebutan Hak Perlombongan dan Perdagangan Bijih Timah ini mengundang kepada tercetusnya Perang Kelang di antara Kerabat Diraja Selangor.

Babak Pertama.

Pasukan Pakatan Raja Mahadi seramai 2000 orang askar yang diketuai oleh Chong Chong telah berkubu di Batu 4 1/2 , Jalan Ampang (kini Jalan Doraysami) bersedia menyerang dan menawan Kuala Lumpur. Di Ulu Kelang pula, pasukan yang diketuai oleh Syed Mashoor bersedia untuk memberi bantuan kepada Pasukan Chong Chong untuk menyerang dan menawan Kuala Lumpur.

Babak Kedua

Mengetahui Pasukan Raja Mahadi akan menyerang Kuala Lumpur, Yap Ah Loy telah bertindak menghantar sepasukan tentera yang diketuai oleh orang kanannya, Hiu Fatt and Tung Khoon ke Ulu Kelang sebagai persediaan untuk menutup laluan bantuan Pasukan Chong Chong di samping mengelakkan daripada mereka melarikan diri sekiranya Pasukan Raja Mahadi ini kalah di dalam pertempuran. Tanpa diketahui oleh Yap Ah Loy, pasukan mereka ini telah bertembung dengan pasukan Syed Mashoor yang telah berkubu di Ulu Kelang ini sehingga menyebabkan pertempuran antara mereka berlangsung. Pasukan Syed Mashoor mengalami kekalahan dan berundur daripada Ulu Kelang untuk persiapan rancangan strategi baru.

Babak Ketiga

Syed Mashoor telah meminta bantuan daripada Pasukan Chong Chong untuk menyerang Pasukan Yap Ah Loy yang kini telah berkubu di Ulu Kelang. Seramai 600 orang askar Pasukan Chong Chong telah dihantar untuk tujuan tersebut dan mereka berkubu di kawasan Lembah Sungai Gisir di Utara Bukit Dinding. Pada waktu malam tanpa disedari oleh Hiu Fatt and Tung Khoon, Pasukan Syed Mashoor  telah menyerang mereka secara serang hendap manakala Pasukan Chong Chong pula menyerang mereka dari arah belakang. Keadaan ini menyebabkan Pasukan Yap Ah Loy terkepung dari arah depan dan belakang

Babak Keempat.

Yap Ah Loy telah bertindak menghantar pasukan bantuan tanpa menyedari Pasukan mereka di Ulu Kelang diserang dengan teruk oleh Pakatan Raja Mahadi itu. Pasukan bantuan Yap Ah Loy ini tiba di Sungai Gisir di belakang pasukan Chong Chong tepat pada ketika kedua-dua pasukan ini sedang bertempur. Maka Pasukan bantuan ini telah bertindak menyerang dari belakang Pasukan Chong – Chong untuk membantu pasukan Hiu Fatt and Tung Khoon yang sedang terkepung itu.

Babak Terakhir.

Pasukan Chong-Chong dan Pasukan Syed Mashoor mengalami kekalahan teruk daripada pertempuran ini. Akhirnya mereka telah berundur ke Ampang dan perancangan The Battle of Kuala Lumpur kini tergendala disebabkan kekalahan teruk daripada Pakatan Raja Mahadi. Pasukan Yap Ah Loy kemudian mengukuhkan kawasan Hulu Kelang dan menyebabkan Pakatan Raja Mahadi ini menukar strategi mereka untuk persediaan menawan Kuala Lumpur pada masa akan datang.

========================================================================

136 tahun selepas pertempuran ini berlangsung, aku telah cuba untuk menjejak kesan peperangan ini. Tidak banyak cerita yang diketahui berkenaan pertempuran Bukit Dinding ini (The Battle of Bukit Dinding) di dalam internet dan juga buku sejarah melainkan daripada rekod sejarah Yap Ah Loy. Namun begitu, peristiwa The Battle of Bukit Dinding ini seharusnya direkodkan sebagai satu sejarah Wangsa Maju dan menunjukkan bahawa Bukit Dinding di Wangsa Maju ini menjadi saksi keterlibatan kawasan ini di dalam peristiwa sejarah Perang Kelang atau Perang Saudara di Selangor.

Pemandangan Bukit Dinding dari arah AU4, Ulu Kelang, Selangor dan pemetaan Bukit Dinding di dalam peta British tahun 1883. Sejarah Bukit Dinding ini telah direkodkan seawal 1870 dan telah dipetakan oleh British pada 1883 berikutan terdapat aktiviti pembukaan lombong bijih timah di Ulu Kelang oleh Raja Abdullah.

Kawasan Padang di AU4 yang terletak di lembah Sungai Gisir, Hulu Kelang. Adalah dijangka di sinilah berlakunya pertempuran The Battle of Bukit Dinding di antara Pasukan Yap Ah Loy dan Pasukan Chong Chong / Syed Mashoor, Kawasan lapang ini terletak berhampiran dengan Sungai Gisir dan dahulunya terdapat kawasan perkampungan Melayu di sini yang dikenali sebagai Kampung Seri Lembah Keramat. Namun begitu tapak pertempuran sebenar masih tidak diketahui berikutan tiada rekod asal ditemui di dalam rekod sejarah dan kawasan sekitar Bukit Dinding dan Sungai Gisir juga telah dibangunkan dengan pesat.

Sungai Gisir di Lembah Keramat, Ulu Kelang. Kini telah menjadi longkang besar atau monsoon drain di lokasi. Pada waktu dahulu, Sungai Gisir ini dipenuhi dengan sumber bijih timah dan menarik perhatian Raja Abdullah untuk melombong di sekitar kawasan Sungai Gisir ini. Kesan lombong bijih timah ini telah pun hilang di dalam lipatan sejarah dan kawasan Ulu Kelang kini telah pesat membangun tanpa sedikit pun sebarang kesan sejarah yang ditinggalkan di sini. 

P116 - Parlimen Wangsa Maju

Ketika catatan ini ditulis, Pilihanraya Umum ke -14 (PRU-14)  bagi penggal 2018 sudah hampir bermula. Walaupun tiada lagi pengumuman daripada kerajaan berkenaan tarikh pilihanraya, terlihat bahawa Parti-parti politik sudah mula mengibarkan bendera dan menggerakkan jentera pilihanraya masing-masing. Tidak terkecuali di Wangsa Maju, parti-parti utama yang bertanding iaitu Parti Keadilan Rakyat (PKR) dan Barisan Nasional (BN) sudah mula memasang bendera dan bilik gerakan mereka di sekitar kawasan Wangsa Maju. Sebagai pengundi di Wangsa Maju, maka adalah hak bagi setiap penduduk Wangsa Maju untuk mengundi dan memilih calon mereka di Parlimen. Pada penggal yang lepas (PRU-13 & PRU-12), kerusi Parlimen Wangsa Maju telah dimenangi oleh calon daripada PKR iaitu Dato’ Tan Kee Kwong sebanyak 2 kali mengalahkan calon daripada MCA (Dato’ Yew Teong Look) pada tahun 2008 dan calon daripada UMNO (Dato’ Shafei Abdullah) pada tahun 2013. Sebagai salah satu daripada kerusi parlimen di Wangsa Maju, Penduduk di Wangsa Maju ini sebenarnya tidaklah memandang jawatan Wakil Ahli Parlimen ini sebagai satu kepentingan berikutan kemajuan pembangunan di Wangsa Maju ini sudah pun mencukupi. Sekiranya terdapat sebarang masalah., penduduk Wangsa Maju juga boleh membuat aduan secara terus kepada badan-badan kerajaan atau NGO-NGO berkaitan tanpa perlu merujuk secara terus kepada Ahli Parlimen. Oleh itu, adalah sebagai tanggungjawab Ahli Parlimen Wangsa Maju ini untuk mewujudkan satu inovasi bagi meningkatkan lagi tahap mutu perkhidmatan mereka untuk diterima oleh penduduk Wangsa Maju ini.

Sebagai salah satu daripada kerusi panas di ibu negara, maka pihak kerajaan didapati telah berusaha bersungguh-sungguh untuk merampas sekaligus daripada PKR pada PRU yang akan datang. Sehingga pada tarikh catatan ini ditulis, tiada sebarang maklumat rasmi berkenaan siapa yang akan bertanding pada PRU-14 ini melainkan hanya desas-desus yang tidak diketahui hujung pangkalnya. Namun, pihak MCA telah mengeluarkan kenyataan yang akan merebut semula kerusi Wangsa Maju ini selepas diberi pinjam kepada UMNO untuk ditandingi pada PRU-13. Sebagai pengundi, maka mari kita lihat status calon yang akan bertanding berdasarkan pada calon yang lepas

Dato’ Dr Tan Kee Kwong

Merupakan seorang doktor yang berasal daripada Parti Gerakan Rakyat Malaysia (GERAKAN), Dato’ Dr Tan Kee Kwong (TKK) telah berhijrah ke PKR dan memenangi kerusi Parlimen Wangsa Maju pada PRU-13. Sejujurnya tak banyak yang aku tahu berkenaan siapa dan dari asal mana gerangan TKK ini kerana identiti beliau tidak banyak diperolehi di internet dan tidak pula aku rapat atau mengenali siapa-siapa yang ada dan aktif di PKR Cabang Wangsa Maju. Beliau juga jarang untuk turun memberi ceramah atau penerangan di sekitar kawasan Wangsa Maju mahupun membuat liputan secara live di media sosial tentang aktiviti beliau sepanjang menjawat jawatan sebagai Ahli Parlimen Wangsa Maju.

Rujukan website beliau yang terakhir hanyalah pada tahun 2012 dan akaun Twitter beliau juga hanya dikemaskini pada kali terakhir pada tahun 2013. Hanya di laman Facebook sahaja dilihat beliau aktif turun padang berjumpa penduduk tetapi jika dilihat beliau hanya fokus untuk turun padang di kawasan yang mengalami bencana seperti keputusan air dan mangsa ribut, berjumpa dengan ketua-ketua penduduk dan dilihat jarang sekali berjumpa dengan anak muda mahupun dengan penduduk biasa di Wangsa Maju. Ini menyebabkan tidak ramai malah boleh dikatakan sekiranya nama beliau ditanyakan kepada penduduk Wangsa Maju nescaya ramai yang tidak mengetahui siapakah beliau atau apakah sumbangan beliau kepada Wangsa Maju. Berikutan kawasan Wangsa Maju ini tela pesat membangun, PKR hanya memainkan isu sentimen nasional tanpa perlu memfokuskan kepada isu-isu setempat. Namun baru-baru ini, TKK telah menyuarakan bantahan di parlimen berkenaan isu pembangunan kondominium di hadapan Wangsa Melawati yang diterima oleh beliau daripada penduduk dan banyak membantu menjadi orang tengah di antara Air Selangor dan penduduk Wangsa Maju ketika berlakunya keputusan air baru-baru ini. Selain daripada itu, tidak banyak yang dilihat suara beliau untuk menyuarakan apa-apa isu samada isu setempat ataupun isu nasional di Parlimen atau media sosial. Aku tiada pengalaman berurusan secara peribadi dengan beliau dan tidak pula pernah melawat ke pejabat rasmi beliau di Danau Kota itu. Kerana aku beranggapan beliau yang seharusnya turun padang berjumpa penduduk dan bertanya khabar dan bukan kami penduduk yang seharusnya datang menunggu giliran untuk bertemu beliau.

Datuk Shafei Abdullah

Menjawat jawatan sebagai Ketua Umno Bahagian Wangsa Maju, Pengerusi UDA, Pengerusi Majlis Kebajikan dan Pembangunan Parlimen Wangsa Maju (MAYANG), Pengerusi Lembaga Pemegang Amanah, Yayasan Wangsa Perdana, Ppengerusi Syarikat Signature Kitchen Bhd, Pengerusi Century Software Sdn Bhd dan Ahli Lembaga Pengarah Majlis Profesor Negara dan pernah menjawat jawatan sebagai Setiausaha Politik kepada Dato Seri Najib Razak (banyak gila jawatan), beliau telah bertanding dan kalah di kerusi Parlimen Wangsa Maju pada PRU 13.

Macam biasa, aku pun tak kenal beliau sebab aku pun tak berapa aktif untuk join apa-apa program UMNO Wangsa Maju atau ada kenalan di kalangan ahli UMNO. Tetapi berdasarkan pengalaman, seharusnya seseorang Ahli Parlimen tidak memegang jawatan terlampau banyak kerana sudah pasti masa mereka untuk bersama penduduk akan dipotong dan akhirnya hanya menjadi rubber stamp sahaja nanti di Parlimen.

 Datuk Yew Teong Look

Seorang bekas Ahli Parlimen Wangsa Maju, beliau sebelum ini pernah menang bertanding di PRU-11 dengan majoriti hampir 20,000 undi ketika bertanding melawan Saifuddin Nasution yang pernan menjawat Naib Presiden PKR. Kemenangan beliau pada waktu itu bukanlah kerana kehebatan beliau tetapi kerana kelemahan parti pembangkang pada waktu itu kerana boleh dikatakan tahun 2004 (PRU-11) merupakan tahun di mana kerajaan berjaya mengalahkan pembangkang dengan kemenangan bergaya di seluruh Malaysia dan dapati dilihat Johor berjaya menang pada kadar sifar pembangkang dan Negeri Kelantan hampir sahaja tewas kepada UMNO pada kadar perbezaan 1 kerusi sahaja.

PRU-12 yang disebut sebagai tsunami politik, beliau juga mengalaminya dengan kekalahan majoriti 150 undi kepada En. Wee Choo Keong yang asalnya ahli DAP dan bertukar menyertai PKR. Tiada maklumat lanjut di internet dan media sosial berkenaan siapakah dan apakah jasa beliau kepada Wangsa Maju ini. Namun jika dilihat pada faktor demografi kawasan Wangsa Maju yang majoriti penduduk adalah cina, tidak mustahil beliau boleh memenangi kerusi Parlimen ini sekiranya beliau berjaya menawan hati penduduk cina di Wangsa Maju. Beliau ada memiliki sebuah blog berbahasa cina namun sudah tidak aktif sejak daripada tahun 2012 lagi.

Mungkin terdapat lagi calon lain yang akan bertanding di Wangsa Maju selain daripada yang telah disebutkan sebelum ini. Tetapi adalah diharapkan semoga calon anak muda yang berkaliber dapat bertanding di Parlimen Wangsa Maju selepas ini. Sebenarnya, terdapat banyak juga isu setempat yang perlu diambil kira dan diberi perhatian oleh Ahli Parlimen Wangsa Maju ini. Antaranya adalah:

-       1.  Ketiadaan klinik kesihatan awam

Di Wangsa Maju ini tiada klinik kesihatan awam untuk digunakan kecuali di Klinik Kesihatan Setapak di Sri Rampai. Kebanyakannya penduduk wangsa maju terpaksa ke HKL untuk mendapatkan rawatan kesihatan ataupun ke klinik swasta yang harganya memang tinggi. Hospital Angkatan Tentera boleh digunakan tetapi itu adalah kemudahan untuk tentera dan seharusnya 1 atau 2 klinik kerajaan bari perlu dibuka di kawasan Wangsa Maju ini. Kita bayar GST kan

-        2. Kekurangan fasiliti awam seperti dewan orang ramai, tempat rekreasi dan padang

Di Wangsa Maju ini, dapat dilihat kurangnya fasiliti awam untuk digunakan penduduk Wangsa Maju. Yang ada dilihat tidak mencukupi kerana dilihat pertambahan penduduk yang semakin tinggi dan fasiliti yang ada pula masih juga seperti 10 tahun lepas. Tanah-tanah kosong dan hutan sudah habis ditebas menjadi kondo mampu lihat dan hanya mampu diduduki orang-orang kaya. Di mana suara Ahli Parlimen kita?

3. Bakat anak muda tidak ditonjolkan

Tiada program untuk menonjolkan bakat anak muda samada dari aspek akademik mahupun sukan. Setakat pertandingan karaoke tu tidak perlulah. Banyak anak muda hanya melepak di kedai mamak, cybercafe dan bermain motor atau basikal lajak. Tiada ideakah untuk menonjolkan bakat mereka ini?

Itu adalah sedikit sebanyak suara daripada pengundi Wangsa Maju untuk diutarakan kepada ahli Parlimen Wangsa Maju kita ini. Tidak kira siapa yang menang di PRU akan datang ini, jagalah Wangsa Maju ini sehabis mungkin dan jangan gunakan tiket kerusi Parlimen Wangsa Maju ini sebagai batu loncatan untuk memegang jawatan, pangkat dan mengumpulkan harta peribadi. Bukankah rezeki itu dikongsi bersama.

¬Wangsa Maju Boyz¬

Street art di Wangsa Maju, Kuala Lumpur

Street art atau seni jalanan merupakan salah satu daripada fenomena kreatif yang telah lama muncul di Kuala Lumpur sejak dari awal tahun 2000 lagi. Dikenali juga sebagai graffiti, seni jalanan yang menggunakan cat sembur atau spray painting ini memperlihatkan kreativiti anak muda yang menggunakan tempat awam sebagai kanvas seni mereka. Walaupun pada awalnya disalaherti sebagai kegiatan vandalisme dan merosakkan tempat awam, fenomena street art ini kini mula diterima oleh orang awam dan kerajaan sebagai salah satu daripada ikon seni  yang membantu mencantikkan lagi pemandangan bandar di samping menarik perhatian para pelancong asing dan domestik untuk melihat karya kreatif ini.

Di Wangsa Maju ini juga tidak terkecuali di dalam fenomena street art ini. Di bawah ini merupakan karya street art yang boleh dijumpai di sekitar kawasan Wangsa Maju.

Street Art yang ditemui di Seksyen 4, Wangsa Maju (berhadapan Kedai Rakyat 1 Malaysia) 

Street Art yang ditemui di padang permainan di Taman Wangsa Ceria, Wangsa Melawati 

 Street Art yang ditemui di padang permainan di Taman Wangsa Ceria, Wangsa Melawati (2)

 Street Art yang ditemui di padang permainan di Taman Wangsa Ceria, Wangsa Melawati (3) 

Street Art yang ditemui di Stesen Minyak Shell Seksyen 5, Wangsa Maju (Berhadapan dengan Affin Bank) 

Pencarian street art masih lagi dijalankan di sekitar Wangsa Maju dan akan disiarkan selepas siap didokumentasikan.

Ladang Hawthornden: Dari Ladang getah ke Bandar Moden Wangsa Maju

Bagi generasi kini, pasti ramai yang tidak pernah mendengar tentang ladang Hawthornden dan mungkin jika ditanya, ramai yang akan menganggap ladang ini terletak di luar negara. Ini mungkin disebabkan tiada sebarang tanda atau maklumat yang diberikan berkenaan ladang hawthornden dan hasil carian di Google juga tidak memberi sebarang maklumat yang jelas berkenaan ladang ini.

Pelan Pembangunan Taman Sri Rampai. Tidak diketahui tahun berapa pelan ini dilukis tetapi dapat dilihat nama Ladang Hawthornden diletakkan pada pelan ini. Kawasan Ladang Hawthornden di dalam pelan ini kini menjadi asrama Universiti Teknologi Malaysia (UTM) dan rumah PPR Desa Rejang.

Ladang Hawthornden merupakan nama asal bagi Wangsa Maju sebelum ditukar oleh pihak kerajaan pada 1984. Ladang ini dimiliki oleh hartawan cina yang bernama Loke Yew di atas nama syarikatnya yang bernama Hawthornden Rubber Estate Company Ltd. Loke Yew merupakan seorang pendatang daripada Cina pada asalnya dan menjadi hartawan selepas melibatkan diri dalam perniagaan lombong bijih timah dan ladang getah di Malaya pada sekitar awal tahun 1900 an. Beliau telah banyak berjasa kepada kemajuan Kuala Lumpur dan seorang yang dermawan di mana antara jasa beliau yang sangat diingati adalah beliau telah mendermakan bangunan milik beliau untuk menjadi sekolah di tengah-tengah kuala lumpur yang kini dinamakan sebagai Victoria Institution School. Beliau dikebumikan di Kampung Loke Yew di Jalan Semarak, Kuala Lumpur berdekatan dengan UTM Jalan Semarak di mana kini telah pun menjadi kawasan rizab untuk Kementerian Pertahanan. Atas jasa beliau yang banyak berjasa kepada Kuala Lumpur, nama beliau telah diabadikan pada nama jalan di Pudu yang dinamakan sebagai Jalan Loke Yew sebagai mengenang sumbangan beliau ke atas pembangunan awal Kuala Lumpur.

Wong Loke Yew atau lebih dikenali dengan nama Loke Yew. 

Kubur Loke Yew di Jalan Semarak, Kuala Lumpur.

Selain Ladang Hawthornden, terdapat juga beberapa ladang getah di sekitarnya seperti Ladang Gonggang, Ladang Kent dan Ladang Wardieburn yang kini telah pun lenyap menjadi kawasan perumahan dan komersial di sekitar Wangsa Maju. Ladang Hawthornden dipilih untuk dibangunkan menjadi Bandar Baru Wangsa Maju di era zaman pemerintahan Perdana Menteri Dr Mahathir Mohamad dengan kerjasama di antara pihak Dewan Bandaraya Kuala Lumpur (DBKL) dan Syarikat Perumba yang merupakan pemaju utama bagi kawasan Wangsa Maju ini. Antara tujuan utama kawasan ini dibangunkan adalah berikutan polisi kerajaan pada waktu itu untuk mewujudkan bandar baru di pinggi bandar Kuala Lumpur bagi meningkatkan populasi penduduk bandar, mengurangkan kawasan perkampungan setinggan, menarik penduduk luar bandar untuk tinggal di kawasan bandar dan memberi peluang kepada warga bumiputra untuk memiliki hartanah di kawasan Kuala Lumpur khususnya.

Bagi yang sering membaca blog, pasti anda semua pernah membaca atau mendengar kisah serangan ‘dawn raid’ atau serangan subuh yang menyaksikan pemilikan syarikat Guthrie oleh negara Malaysia dalam tempoh 5 jam sahaja pada tahun 1981. Kisah ini sebenarnya sedikit sebanyak turut berkait kepada kewujudan wangsa maju dan pembangunan di sekitar kawasan Kuala Lumpur. Di awal tahun 1980an, kawasan sekitar Kuala Lumpur masih merupakan kawasan luar bandar dan hanya dikelilingi oleh ladang getah, lombong bijih timah dan kampung setinggan. Pada waktu itu, pembangunan di sekitar Kuala Lumpur sukar untuk dijalankan berikutan kebanyakan pemilik-pemilik ladang getah dan lombong bijih timah ini enggan untuk menyerahkan pemilikan tanah mereka kepada kerajaan untuk dibangunkan. Ini menyebabkan kawasan sekitar kuala lumpur kekal menjadi kawasan luar bandar yang hanya dihuni oleh penduduk kampung dan pekerja ladang. Selain itu, ekonomi Malaysia pada waktu itu juga masih mengharapkan kepada pertanian dan bijih timah dan tidak banyak kilang perusahaan ditubuhkan dan beroperasi pada waktu itu.

Kejayaan Malaysia menawan syarikat gergasi British Guthrie di dalam serangan subuh atau 'dawn raid' (Petikan suratkhabar NST, 1981)

Dr Mahathir selaku perdana menteri pada waktu itu berpandangan jauh di dalam membangunkan ekonomi Malaysia, meningkatkan daya pembangunan di kawasan bandar dan mengurangkan jurang ekonomi yang sangat melebar di antara orang kaya dan orang miskin di kawasan bandar. Beliau melihat keperluan mewujudkan bandar baru dapat menarik warga bumiputra untuk tinggal di kawasan bandar di samping merancakkan lagi ekonomi bandar melalui peningkatan populasi penduduk bandar. Namun keengganan pemilik ladang getah untuk memberi kerjasama terutamanya pemilik ladang British menyebabkan beliau merancang untuk melaksanakan serangan dawn raid untuk mengajar pemilik-pemilik ladang yang sombong ini. Selepas kejayaan kerajaan Malaysia ‘menawan’ syarikat perladangan gergasi British Guthrie, maka barulah pemilik-pemilik ladang dan lombong ini membuka mata dan mula memberi kerjasama untuk menyerahkan tanah mereka di sekitar Kuala Lumpur untuk dibangunkan kepada kerajaan. Perlahan-lahan, kawasan pinggir bandar Kuala Lumpur mula dibangunkan satu persatu dan antara tempat yang mula-mula dibangunkan kerajaan pada waktu itu adalah di Taman Setapak Jaya dan Seksyen 1 Wangsa Maju. Pembangunan Wangsa Maju ini turut dirasmikan sendiri oleh Dr Mahathir sebagai menunjukkan keprihatinan dan kesungguhan beliau untuk melihat sendiri kawasan ini dibangunkan.

Dr Mahathir, Perdana Menteri Malaysia yang keempat. Turut dikenali sebagai Bapa Pemodenan Malaysia.

Perasmian Wangsa Maju oleh Dr Mahathir yang dihadiri oleh Datuk Bandar dari seluruh dunia. Nama Wangsa Maju diumumkan sendiri oleh Dr Mahathir menggantikan nama asal kawasan ini iaitu Ladang Hawthornden.

Kini ladang getah Hawthornden di Wangsa Maju hanya menjadi kenangan lalu dan saki-baki ladang getah ini masih boleh dilihat di Bukit Dinding, Seksyen 6 Wangsa Maju. Tinggalan kilang memproses getah di Kg Puah, Gombak juga telahpun dirobohkan pada tahun 2012 bagi memberi laluan kepada pembangunan di kawasan sekitarnya. Dalam tempoh tidak sampai 20 tahun, Ladang Hawthornden yang dahulunya hanyalah ladang getah berubah rupa menjadi Bandar Wangsa Maju yang pesat membangun. Memori ladang getah ini kini mungkin hanya diingati oleh generasi lama yang pernah melihat sendiri tempat ini suatu ketika dahulu.

Tinggalan pokok getah di Bukit Dinding, Wangsa Maju

Sungai Bunus Trail, Wangsa Maju, Kuala Lumpur

Sungai Bunus merupakan antara salah satu daripada nama yang agak terkenal di Kuala Lumpur. Bagi yang biasa ke Masjid Jamek, pasti mereka pernah melihat papan tanda Sungai Bunus dan Jalan Bunus yang dipasang di kawasan sekitarnya. Sungai Bunus merupakan salah satu daripada cabang Sungai Klang yang bermula daripada Hulu Klang dan mengalir ke tengah ibu kota melalui Wangsa Maju dan Setapak. Disebabkan oleh pembangunan dan mengelakkan banjir, pihak berkuasa telah menambak konkrit di sekitar tebing sungai ini untuk mengawal banjir apabila hujan lebat  menyebabkan sungai ini berubah rupa menjadi seperti longkang besar atau monsoon drain. Sungai ini menjadi sangat kotor dan dipenuhi dengan sampah sarap berikutan terlampau banyak bahan pencemaran dan sampah yang dibuang ke dalam sungai ini.

Laluan Sungai Bunus di Kuala Lumpur

 Sungai Bunus di Wangsa Maju

Sebagai inisiatif bagi memulihkan semula sungai ini, pihak kerajaan  telah melaksanakan program pemulihan Sungai Klang di atas nama program River Of Life (ROL) atau Sungai Untuk Kehidupan (SUKA). Program ini melibatkan penglibatan komuniti awam dan badan kerajaan seperti pihak berkuasa tempatan dan Jabatan Pengairan dan NGO Alam Sekitar di dalam usaha untuk memulihkan semula sungai yang tercemar ini. Antara inisiatif yang dibuat oleh pihak DBKL adalah melalui pembangunan kawasan rekreasi di kawasan tepi sungai seperti yang telah dilaksanakan di Wangsa Maju yang dikenali sebagai Sungai Bunus Trail.

Perangkap sampah yang dipasang di Sungai Bunus untuk mengurangkan pencemaran sampah

Sungai Bunus Trail mula dibangunkan pada awal tahun 2014 dan infrastruktur yang dibangunkan telah pun disiapkan pada tahun 2015. Lokasi Sungai Bunus Trail ini agak tersembunyi dan terletak di bahagian belakang di antara Rumah Pangsa Seksyen 1 dan Sekolah Menengah Vokasional Setapak. Disebabkan lokasi yang tersembunyi, laluan ini tidak ramai digunakan oleh orang awam dan dilihat agak bersemak dan dipenuhi dengan kebun kecil yang mungkin ditanam oleh penduduk berhampiran. Sungai ini mengalir agak perlahan dan sedikit kotor tetapi berkeadaan lebih baik berbanding aliran sungai ini di di kawasan hilir. Walaupun begitu, kawasan ini telah berjaya menarik beberapa spesies burung hutan untuk mencari makanan di sini dan suasana di sini agak sunyi dan tenang dengan bunyi kicauan burung dan jauh daripada bunyi bising kenderaan di jalan berhampiran.

Laluan Sg Bunus Trail yang dilihat bersemak dan kurang diselenggara oleh pihak berkuasa.

Pemandangan di sekitar kawasan Sg Bunus Trail.

Infrastruktur di sini juga dilihat agak lengkap dengan fasiliti seperti pondok wakaf, taman permainan, trek jogging sepanjang 2 kilometer dan peralatan senaman statik yang disediakan untuk kegunaan awam. Namun begitu, tiada tapak letak kereta disediakan di sini dan bagi pengguna yang hadir dengan kereta, mereka terpaksa meletakkan kereta mereka di tepi jalan atau di sekitar rumah pangsa Seksyen 1. Mungkin ini antara faktor mengapa kawasan ini jarang dikunjungi orang ramai berbanding dengan kawasan rekreasi lain di Kuala Lumpur.  

Peta laluan Sungai Bunus Trail

Antara kemudahan yang disediakan di Sungai Bunus Trail

Namun begitu, Sungai Bunus Trail tetap akan menjadi kebanggaan warga Wangsa Maju di mana tempat yang dahulunya bersemak di tepi longkang kini berubah wajah menjadi tempat rekreasi yang cantik dan indah. Bagi yang berminat untuk beriadah di sini, pengangkutan awam yang berhampiran adalah di Stesen LRT Wangsa Maju. Perjalanan daripada Stesen LRT Wangsa Maju ke Sungai Bunos Trail ini agak jauh untuk berjalan kaki dan perlu melintas jalan menggunakan jejantas ke arah Rumah Pangsa Seksyen dan berjalan ke arah barat laut di dalam anggaran 10-15 minit tempoh berjalan kaki daripada jenjantas LRT Wangsa Maju. Bagi yang menaiki kenderaan, tempat letak kereta terdekat adalah di sekitar sekitar  Jalan 3/27F dan Jalan 4/27F, Desa Setapak, Wangsa Maju berhampiran dengan Pusat Latihan Polis Tentera PULAPOT Wangsa Maju di bahagian utara Sungai Bunos Trail dan di sekitar Rampai Business Park, Sri Rampai berdekatan dengan Tasik Sri Rampai di bahagian selatan Sungai Bunos Trail. Bagi yang menaiki motosikal atau basikal, tiada masalah untuk kenderaan anda diletakkan berhampiran pintu masuk Sungai Bunos Trail ini asalkan tidak menganggu laluan awam.  

Selamat beriadah J

Pintu masuk ke Sg Bunus Trail

IKS Putra Damai

 Papan tanda IKS Putra Damai

IKS Putra Damai merupakan salah satu daripada kawasan perindustrian berskala kecil dan sederhana yang lebih dikenali sebagai IKS yang terdapat di Wangsa Maju. Kawasan ini wujud bermula pada tahun 1995 apabila pihak Dewan Bandaraya Kuala Lumpur (DBKL) memindahkan bengkel-bengkel kecil yang wujud di sekitar kawasan Datuk Keramat bagi memberi laluan kepada pembinaan sistem Transit Aliran Ringat (LRT) di Kuala Lumpur. Kebanyakan daripada pemilik-pemilik bengkel ini adalah terdiri daripada orang Melayu dan segelintir India Muslim dan pihak DBKL juga turut membangunkan gerai Majlis di sini dan menyewakannya untuk merancakkan lagi aktiviti perniagaan di sini.

Pada tahun 2012, timbul isu bahawa kawasan ini akan diambil alih bagi tujuan untuk dibangunkan dan pemilik-pemilik bengkel yang kebanyakannya dimiliki kaum melayu ini bangun membantah kepada pihak DBKL apabila mereka diberi notis untuk mengosongkan premis masing-masing di dalam tempoh 30 hari. Isu ini kemudian menjadi lebih melarat apabila parti-parti politik mula campur tangan samada dari pihak pembangkang dan juga di pihak parti pemerintah. Selepas itu, isu berkenaan ini mula senyap dan tidak lagi berkumandang di media.

Lokasi IKS Putra Damai ini adalah terletak di Taman Setapak Jaya berhampiran dengan Taman Sri Rampai dan PPR Sungai Bunus serta Kg Baru Cina Ayer Panas, Setapak. Lokasi ini sangat strategik berikutan kawasan ini berhampiran dengan laluan ke Pusat Bandaraya Kuala Lumpur di dalam tempoh anggaran 15 minit ke bangunan KLCC dan Kampong Baru KL jika tiada kesesakan trafik. Kebanyakan premis di sini menjalankan aktiviti membaiki dan mengecat kenderaan dan terdapat juga lain-lain aktiviti seperti perniagaan barang lusuh dan penjualan barangan hardware.  Walaupun terletak berhampiran dengan pusat Bandar, keadaan infrastruktur dan kebersihan di kawasan ini berada dalam keadaan sangat menyedihkan dan tidak terurus. Rata-rata pemilik bengkel di sini masih menggunakan bangunan kayu dan kenderaan buruk dilihat diletakkan di merata-rata tempat dan mencacatkan pemandangan bagi sesiapa yang melihatnya. Adalah agak menyedihkan apabila melihat kawasan yang tidak terurus ini dan ditambah pula dengan sampah – sarap yang berlonggok dan menimbun hampir di setiap penjuru kawasan ini.

Suasana di bengkel di sekitar kawasan IKS Putra Damai

Kadangkala penulis berfikir mengapakan pemilik-pemilik bengkel ini tidak mahu menaiktaraf kedai mereka ini. Faktor kewangan tidak mencukupi pasti menjadi alasan utama                                     jika kita bertanya pada pemilik bengkel ini. Tetapi alasan itu seperti tidak munasabah kerana mereka telah pun mula beroperasi menjalankan perniagaan mereka sejak lebih 20 tahun yang lalu dan kerajaan juga telah pun menganugerahkan pemilikan tanah secara sementara kepada mereka. Bukankah lebih elok jika masing-masing menaiktaraf kedai mereka menjadi lebih cantik dan tersusun berbanding daripada keadaan sekarang yang seolah-olah seperti di kawasan setinggan awal tahun 70an. Dengan keadaan bangunan yang sangat usang dan uzur, kawasan ini juga terletak di atas rizab pencawang elektrik TNB dan sangat berisiko untuk terjadinya kebakaran dan kemalangan yang boleh berlaku pada bila-bila masa sahaja dan mungkin boleh mengancam keselamatan kawasan perumahan berhampiran.

Tiang pylon pencawang elektrik yang terletak di tengah-tengah IKS Putra Damai

Jika dibandingkan dengan kawasan IKS lain seperti di Sungai Besi dan Ampang, kawasan mereka adalah jauh lebih baik dan tersusun jika dibandingkan dengan kawasan IKS Putra Damai ini. Jika mereka masih selesa dengan keadaan sekarang ini, adalah tidak mustahil jika suatu hari nanti tanah mereka ini akan diambil-alih oleh kerajaan untuk dibangunkan semula. Seharusnya mereka perlu peka dengan keadaan masa kini di kala masih ramai peniaga yang masih tidak mempunyai tapak untuk berniaga dan permintaan kawasan perindustrian kecil ini semakin meningkat dari semasa ke semasa.

Bangunlah dari tidur dan janganlah mengharapkan pertolongan kerajaan semata-mata. Jika mereka merasakan mereka tidak mampu, serahkanlah kepada mereka yang lebih berhak. Jika kamu masih di takuk lama dan enggan berubah maka tindakan kamu ini beerti menyia-nyiakan peluang yang ada dan hanya akan membawa kerugian kepada kamu sendiri di masa akan datang. 

Akademi TV3 dalam kenangan

Bangunan Zetro yang dahulunya dikenali sebagai Akademi TV3. Menjadi mercu tanda bagi sesiapa yang memasuki kawasan Seksyen 5, Wangsa Maju

Bangunan Zetro yang berdiri megah di atas bukit di Seksyen 5 Wangsa Maju adalah sebuah bangunan yang kini dimiliki oleh Kementerian Pertahanan Malaysia. Ia merupakan mercu tanda bagi sesiapa yang menghala ke arah Wangsa Maju dari arah Setiawangsa ataupun daripada Sri Rampai. Tiada apa yang menarik perhatian mengenai bangunan ini melainkan ia pernah menjadi pusat perkumpulan dan pendaftaran bagi pelatih PLKN sebelum PLKN dibubarkan. Namun begitu, bangunan ini memiliki kisahnya yang tersendiri di mana suatu ketika dahulu menjadi isu besar dan menggegarkan institut pengajian swasta di Malaysia sehingga menyebabkan Kementerian Pengajian Tinggi merombak dan mengkaji semula sistem penganugerahan akreditasi institut pengajian tinggi swasta atau MQA (Malaysian Qualifications Register).

Semasa aku masih kecil lagi iaitu ketika kami sekeluarga baru sahaja berpindah ke Wangsa Maju ketika di tahun 1993, aku masih mengingati bangunan ini masih di dalam proses pembinaannya. Namun yang paling kuingati adalah lanskap tanaman yang membentuk perkataan TV3 yang terletak betul-betul di tepi jalan utama Seksyen 5 Wangsa Maju sehingga pada waktu aku menganggap studio TV3 berada di situ. Bangunan ini agak mengambil masa yang lama untuk disiapkan dan tidak salah aku di dalam 3-4 tahun baru ia siap terbina. Bangunan ini pada awalnya dimiliki oleh TV3 dan diswastakan kepada syarikat Cosmo Focus Sdn Bhd untuk dijadikan Akademi TV3 dan kemudian digelar sebagai Koleh MIIM (Malaysia Institute of Integrative Media). Perancangan awal TV3 pada ketika itu mungkin untuk melahirkan produk mereka yang tersendiri di dalam bidang professional media seperti wartawan, pengacara, penyampai berita dan artis. Aku pun tidak berapa tahu sangat kerana ia merupakan perancangan dalaman pihak pengurusan dan eksekutif TV3 yang pasti tidak diketahui oleh orang biasa kecuali mereka yang bertugas atau mempunyai kenalan di dalamnya.

Ketika awal penubuhannya, ramailah anak muda yang mahu menyertai dan menyambung pengajian di kolej ini dengan harapan dapat menjamin kerjaya mereka untuk bekerja di TV3 selepas mereka menamatkan pengajian mereka. Tetapi tidak diketahui mengapa, pihak TV3 telah menjual hak milik Kolej MIIM kepada SAL Group of Colleges pada tahun 2003. Maka hilanglah lanskap rumput yang membentuk perkataan TV3 dan diganti dengan papan tanda SAL College atau Kolej SAL yang tak berapa menarik dilihat bagi aku. Memang aku agak terasa sebab aku memang suka sangat tengok lanskap tu bila aku melalui jalan itu. Rasa rugi pula zaman dulu tak ambil gambar lanskap tu.

Pada tahun 2007, ketika aku menyambung pengajian di UiTM, kecoh sebentar kisah berkenaan Kolej SAL ini di dalam berita. Para pelajar dan pensyarah kolej ini tiba-tiba diarah berhenti disebabkan kolej mereka telah bankrap dan terpaksa ditutup dan dilelong disebabkan masalah hutang. Daripada berita yang aku baca, mereka memang dapat merasakan perkara ini akan terjadi kerana telah beberapa kali mereka diarah pulang dan kelas mereka dibatalkan tanpa sebab sebelum ini. Tetapi mereka langsung tidak menyangka apabila kolej mereka ditutup serta-merta dan mereka diberhentikan tanpa sebarang notis awal diberikan kepada mereka terdahulu. Bayangkanlah kita dah bayar yuran mahal-mahal, belajar macam nak gila dan mengharapkan segulung ijazah, tiba-tiba tengah belajar kolej pula kena tutup. Menyirap habis la darah bila tahu. Masa tu siap habis panggil press conference minta kerajaan selesaikan pasal hal ini. Rupanya bila disemak, kolej ni memang dah lama tak ada pengesahan akreditasi MQA dan sijil mereka tidak diiktiraf walaupun mereka dah habis belajar. Dan bila aku bertanya pensyarah UiTM aku, baru aku dapat tau yang pihak Kementerian Pengajian Tinggi telah mengetatkan syarat pagi sijil MQA dan universiti awam juga terlibat bagi memastikan sistem pendidikan di Malaysia terjaga dan diiktiraf di peringkat antarabangsa. Dan aku juga dapat tahu banyak kolej swasta yang agak popular telah ditutup bila pihak Kementerian bertindak mempamerkan senarai kolej yang ditarik sijil MQA ini. Masa aku tgk berita ni, bersyukur betul aku sebab dapat belajar dekat UiTM. Takda dah isu MQA ni langsung, sijil pun laku dan yuran pun tak berapa mahal. Bayangkan satu diploma di Kolej SAL ni berharga RM18,000 seorang untuk satu pengajian. Tu tak masuk kos tambahan lain-lain lagi dan silap-silap boleh cecah +RM20K seorang tu. Boleh bayangkan betawa kecewanya diorang. Lagi-lagi kalau anak orang yang tak berapa mampu. Kalau anak orang kaya RM20k tu macam 20 sen je. Tapi bagi yang datang dari keluarga yang tak berapa mampu macam aku, RM20k tu dah macam harga pesawat Boeing tu.

Aku tak tahu apa nasib pelajar yang terkontang – kanting tu bila dah jadi macam ni. Bagi yang mampu boleh lah sambung pengajian di tempat lain. Tapi yang dah tak berapa mampu, terpaksalah cari kerja kosong dan cuma mampu memandang duit yang dah hangus tu. Dianggarkan nak dekat 700 orang pelajar yang terlibat di dalam isu ini. Bayangkan RM18K kalau kali 700 dah berapa ribu dah tokey kolej ni dapat.Tu tak masuk pelajar yg dah graduate lagi tu.  Aku ada juga buat search dekat Google nak cari kot2 ada CEO atau pengarah syarikat SAL College dengan MIIM College ni kena tangkap polis atau SPRM sebab pecah amanah. Tapi takda pulak keluar cerita. Yang ada cuma cerita pasal Pemuda UMNO tolong bantu mangsa pelajar yang ditipu ini. Aku takda la nak salahkan pihak berkuasa tetapi kalau boleh bantulah mereka yang menjadi mangsa ini. Sekurang-kurangnya buatlah tindakan penguatkuasaan dan siarkan di media tentang tindakan mereka. Nampaklah ada tindakan dibuat untuk membela nasib mereka yang tertindas. Tapi biasalah negara kita yang tercinta ini memang saling mencintai antara satu sama lain selagi mereka memiliki kertas berlogo Yang Dipertuan Agong yang tercinta ini yang merupakan sebuah karya yang paling agung di Malaysia.

Sekarang dah nak dekat 10 tahun cerita ini berlalu. Kisah ini pun sudah dilupakan oleh warga Wangsa Maju melainkan kepada mangsa yang tertindas. Kepada mereka, bersabarlah InsyaAllah ada hikmah di sebalik semua yang terjadi.

 Semoga bersemadi dengan aman wahai Akademi TV3.